Ağaçların Faydaları

Sayı : 46 / Aralık 2015, Konu Başlığı : Bunları Biliyor musunuz ?

Allah-u Zülcelal çeşitli âyetlerde ağacın faydalarından bahsederek, bizim için ne büyük bir nimet olduğunu hatırlatır.

Gerçekten de ağaçlar, topraktan aldıkları su ve mineralleri, güneş ışığıyla pişirerek ihtiyacımız olan pek çok meyveyi yararımıza sunarlar.

“Allah onunla size ekinler, zeytin ve hurma ağaçları, üzümler ve her türlü ürünü yetiştirir. Düşünen kimseler için bunda ders vardır." (Nahl, 11)

Ağaçların tek faydası, meyvesi değildir; ağaç gövdelerinden de çeşitli eşyaların yapımında kullanılan kereste elde ederiz. Ağaçlarda bulunan selüloz malzemesi sayesinde kağıt da elde ederiz. Şifalı bitkiler, tohumlar, çiçekler, kozalaklar ve ağaç gövdelerinden elde edilen kauçuk gibi hammadde kaynaklarının birçoğu da ormanlardan elde edilmektedir.

Ormanlar aynı zamanda yenilenebilir enerji kaynağıdır. Ağaç dalları ve kuru ağaçların gövdeleri ile yakacak ihtiyacımızı karşılarız. Allah-u Zülcelal yeşil yaprakların güneş ısısını fotosentez yaparak bizim ihtiyaç duyduğumuz birçok enerjiyi ürettiğine şu ayet-i kerimede dikkat çekmektedir: "Yaş ağaçtan size ateş çıkarandır. Ondan ateş yakarsınız." (Yasin, 80)

Ağacın faydaları saymakla bitmez. Hepimiz ormanlık alanlardaki havanın daha temiz olduğunu biliriz. Ağaçlar havadaki karbondioksiti alıp oksijen açığa çıkararak havayı temizler. Tek başına bir ağaç, en az 2 insanın günlük teneffüs ihtiyacına yetecek oksijeni açığa çıkarır. 1 insanın, 1 yıl boyunca yaklaşık 470.000 litre oksijen kullandığı düşünülecek olursa ağaçların faydası daha iyi anlaşılacaktır.

Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin en önemli sebebi; yağmur ormanlarının yok edilmesi ve fosil yakıt kullanımı sonucunda ortaya çıkan aşırı miktardaki sera gazıdır. Yeryüzüne güneşten gelen ısı toprak tarafından yansıtıldıktan sonra bu gaz kütlelerinin içerisinde sıkışarak atmosferdeki ısının kalıcı olarak artmasına sebep olur.

En çok bilinen sera gazı ise karbondioksittir (CO2). Ağaçlar, karbondioksiti emip, içerisindeki karbonu emdikten sonra kalan oksijeni atmosfere bıraktıkları için küresel ısınmayı önlemenin en önemli çaresidir.

Ağaçlar sadece karbondioksiti değil, atmosferdeki nitrojen dioksit, sülfür dioksit ve amonyak gibi havayı kirleten gazları da emerek yararlı maddelere dönüştürür. Bunun yanında tek bir ağaç yılda 700 kg tozu emerek temizlemektedir. Bu sayede ormanların havası, şehirlere nazaran yüzde 99 daha az toz içerir.

Ayrıca ağaç yaprakları zehirli ve radyoaktif maddeleri de emerek başta cilt kanseri olmak üzere çeşitli hastalıklardan korunmamıza yardım eder. Ağaçlar havada asılı kalan bazı bakterileri de etkisiz hale getirir.

Ağaçlar hava kirliliğini önlediği gibi gürültü kirliliğini de önler. Oto yolların etrafında yapılan ağaçlandırma çalışmaları, araçların sebep olduğu gürültü kirliliğini önemli ölçüde absorbe etmektedir. Gürültü kirliliği ve sebep olduğu uyku bozuklukları insanların ruh ve beden sağlığını olumsuz etkilemektedir. Kısacası ağaçlık bir yerde yaşamak sağlığımız açısından çok faydalıdır.

Ağaçların Canlılara Faydaları

Ağaçlar insanlara olduğu kadar diğer canlılara da faydalıdır. Ormanda yaşayan birçok canlının barınağı ve gıdası ağaçlardır. Ağaç yaprakları, kozalakları ve meyveleriyle beslenen çok sayıda hayvan vardır. Ağaç gövdeleri ve dalları onlarca kuş ve böcek türü için yuva demektir. Bu sebeple habitatın gelişmesi ve ağaç türlerinin artması çevresel olarak hayvan türlerine de etki ederek artmasını sağlayacaktır.

Bunun yanında ağaçlar hava sıcaklığını dengeler. Aşırı sıcak havalarda ağaçların gölgesi tabi serinlik kaynağıdır. Şiddetli rüzgarlarda ise ağaçlar rüzgarı keserek canlıların barınmasına uygun kuytu bir ortam sağlar. Canlıların neslinin tükenmemesi ve tabiatın yok olmaması için ormanların korunması şarttır.

Ağaçlar toprak için de yararlıdır. Her şeyden önce ağaçlar kuraklığı önler. Çünkü ağaçlık alanlarda hava daha serin ve rutubetlidir. Bu sayede daha az buharlaşma ve su kaybı olur. Öte yandan rüzgarın hızını azaltarak rüzgarın kurutucu etkisini azaltır.

Bunun yanında ağaçlar ani yağışlarla gelen suyun fazlasını emerek sel baskınlarına da engel olur. Toprağın ölümü demek olan erozyonu, en iyi şekilde ağaçlar önlüyor. Toprağın sularla ve rüzgarla taşınmasına erozyon denir. Yağmur yağdıktan sonra sulu hale gelen toprak akmaya ve hareket etmeye meyilli olur. Ormanlar sayesinde bu su topraktan, ağaç gövdelerine çekilerek bu verimli toprağın yer değiştirmesi ve yok olması önlenmiş olur. Tek başına bir ağaç bile kökleriyle yılda 30 bin litre su çekerek ve kökleriyle toprağı tutarak erozyona engel olur.

Ağaçların yaprakları kışın dökülerek topraktaki humus oranını artırarak daha verimli hale getirirler. Bütün bu faydaları göz önüne alınca ağacın Allah'ın büyük bir nimeti olduğu anlaşılmaktadır. Peygamber efendimiz bir hadis-i şerifinde: “Yarın kıyamet kopacağını bilseniz bile elinizde fidan varsa bırakmayın, dikin,” buyurmuştur.


Sayı : 46
Büyük Kapak