Berat Kandili

Sayı : 40 / Haziran 2015, Konu Başlığı : Kutlu Mevsim

Berat Kandili 1 Haziran pazartesi gecesi, halk arasında Berat Kandili olarak bilinen mübarek gecedir. Peygamber efendimizden rivayet edilen hadis-i şeriflerde bu geceden,“Nısf-ı Şaban” ismiyle bahsedilir. Şaban ayının ortasındaki gece demektir. Berat, kelimesinin aslı "el-berâe" beri olmak, aklanmak, temiz ve suçsuz çıkmak demektir. Mü'minlerin bu gece tevbe istiğfar etmekle günah yüklerinden kurtulup İlâhî bağışa ermeleri ümit edildiği için de Beraet Gecesi denmiştir.

Bazı âlimler, Abdullah ibn-i Abbas radıyallahu anhuya dayandırdıkları bilgilere göre, “Katımızdan bir emirle her hikmetli iş o gecede ayırt edilir.”(Duhân, 2-4) ayetinde bahsi geçen gecenin Berat gecesi olduğunu söylemişlerdir. Buna göre Allah-u Zülcelâl Şaban ayının yarısı olduğu vakit, kullarının manevi durumlarına göre bir sene içindeki rızıklarını; ecellerini; hacca gideceklerin isimleri ve benzeri işlerin hükmünü görevli meleklere bildirir.

Âlimlerin bildirdiğine göre iki çeşit kader vardır; birincisi Allah'ın ezelde bizim için takdir ettiği, bizim dünyaya gelirken, insan olarak, kadın veya erkek olarak, şu zamanda ve mekanda gelmemiz gibi, bizim hiçbir dahlimizin olmadığı, mutlak kaderdir. İkincisi ise bizim amellerimiz, dualarımız, istiğfarlarımız ve tercihlerimizle Allah'ın takdir ettiği hallerimizdir. Kişinin salih bir mümin, fasık, münafık veya kafir olması böyle hak edişlerimiz ve dualarımızla beraber takdir edilen kaderdir. Âyeti kerimede buyrulur:
“Allah-u Teâlâ dilediği hükmü kaldırır veya değiştirir veya tesbit edip yerinde bırakır. Bütün kitabların anası, esası Allah indindedir.” (Ra’d sûresi: 39)

Tefsir alimlerinden Fahreddin er-Râzî’nin izahına göre kader defterlerinin düzenlenmesi Berat Gecesi'nde başlar, Kadir Gecesi'nde tamamlanarak her defter ilgili meleklere teslim edilir.

Cenabı Hakk, kulunun yaptığı dualara, istiğfarlara, amel ve kalp durumuna göre hakkında takdirini belirleyebilir. Bu sebeple alimler bu gece çok istiğfar ve dua ederek Allah'ın rahmetiyle nazar kılması için niyaz etmeyi uygun görmüşlerdir. Doğrusunu Allah bilir.
Hz. Ali radıyallahu anhuya dayandırılan bir rivayete göre Peygamberimiz bu günü ve geceyi ihya etmeyi tavsiye etmiştir:

“Şaban ayının yarısı (Berat gecesi) olduğunda, gecesinde kalkın ibadet edin, gündüzünde de oruç tutun! Çünkü Allah Teâlâ o gün, güneşin batmasıyla, dünya semasına nüzul eder ve şöyle buyurur: Bana istiğfar eden yok mu, mağfiret edeyim! Benden rızık isteyen yok mu, rızık vereyim! Belaya maruz kalan yok mu, afiyet vereyim!...” (İbn-i Mâce, İkâme 191)

Bir başka hadis-i şerifte ise Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor:

“Allah-u Zülcelâl, Nısf-u Şaban (Berat) gecesinde dünya semasına nüzul eder ve Kelb Kabîlesi’nin koyunlarının tüyünün adedinden daha çok sayıda günahı affeder." (Tirmizî, Savm 39)

Bu hadislerin sıhhati hakkında farklı görüşler olsa da Peygamber efendimizin, Şaban ayı hakkında “amellerin Âlemlerin Rabbi olan Allah'a yükseltildiği bir aydır” buyurduğunu göz önüne alarak hiç değilse bu geceyi ihya etmek faydalı olur.

Usame b. Zeyd radıyallahu anh şöyle demiştir: Rasulallah sallallahu aleyhi ve sellem Şaban ayında tuttuğu orucu hiçbir ayda tutmadı. Kendisine; "Ya Rasulallah! Senin Şaban ayında tuttuğun orucu başka bir ayda tutmadığını gördüm." dedim. Şöyle buyurdu: “Şaban, Receb ile Ramazan arasında insanların gafil bulunduğu bir aydır. Hâlbuki o amellerin, Âlemlerin Rabbi olan Allah'a yükseldiği aydır. Ben de amelimin oruçlu olduğum halde Allah-u Teâlâ’ya yükselmesini seviyorum."(Nesai, Sıyam; 70)

Bütün bu haberleri birleştirince, Ramazan-ı Şerife günahlarımız affedilmiş ve hakkımızda salih ameller işlememiz takdir edilmiş olarak girmemiz için Berat gecesi çok büyük fırsattır.

Bu gün ve gecesinde ne yapmalı:

- Günah, gaflet ve amellerimizdeki kusurlarımızı gözümüzün önüne getirip çok tevbe istiğfar etmeli.

- Üzerimizde kul borcu varsa, ödemeye çalışmalı veya helallik almalı.

- Konu komşuya ikram edilmeli. Muhtaçlara sadaka verilerek duaları alınmalı.

- Çocuklarımıza da bu mübarek günde dua etmesini istemeli. Onlara da ikram etmeli.

- Gündüz oruç tutup iftar saatinde çok dua etmeli.

- Akşam saatlerini gafletle geçirmemeli, Kuran-ı Kerim okumalı.

- Geceleyin teheccüde kalkarak namaz kılmalı, namazdan sonra dua etmeli.

- Dualarımızda, kendimiz, ailemiz ve Ümmet-i Muhammed için hayırların feth olunmasını, şerlerin def olunmasını istemeli.


Sayı : 40
Büyük Kapak