Mutfakta Hijyen

Sayı : 71 / Ocak 2018, Konu Başlığı : Bizim Mutfak

Ailemizin sağlığını korumak için dikkat etmemiz gereken önemli kurallardan biri de gıda hijyeni ve güvenliğini sağlamaktır. Hastalık yapan mikroorganizmalar, birçok gıdaya kolayca bulaşabilir ve uygun ortam bulursa hızla çoğalabilir. Özellikle et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı gıdalar, mikroorganizmaların üremesi için uygun bir ortam oluştururlar. Bu sebeple mutfakta hijyen kurallarına dikkat ederek buna engel olmalıyız.

Mutfağımızda hijyen ve sağlık için şu üç konuda temizliğe dikkat etmeliyiz:

1- Mutfağın ve eşyaların temizliği,

2- Yemek hazırlayanın kişisel temizliği,

3- Gıda maddelerinin temizliği,

Eşyaların Temizliği:

* Mutfağımızda kullandığımız, kap kacak, bıçak, kesme tahtası gibi her türlü aracın temizliğine özen göstermeliyiz. Mümkünse etler, sebzeler ve ekmek için üç farklı kesme tahtası kullanmalıyız.

* Çiğ et kesme tahtası olarak, sıcak suyla yıkanabilir, plastik veya mermer tahtalar tercih edilmelidir. Her kullanımdan sonra sıcak sabunlu su ile fırçalanarak iyice yıkanmalıdır. Bulaşık makinesinde da yıkanabilir. 1 tatlı kaşığı çamaşır suyu katılarak hazırlanmış suda bekletilerek iyice durulanmalıdır.

* Çiğ et, tavuk, balık vb. şeyler kesmek için kullandığımız bıçağı dezenfekte etmeden çiğ salata ve ekmek kesiminde kullanmamalıyız. Dezenfekte işlemi için, normal yıkamadan sonra kaynar su içinde veya çamaşır suyu ilave edilmiş su içinde bekletebiliriz.

* Aynı şekilde çiğ et, yumurta ve çiğ sebzelerle temas etmiş kapları da, başka bir gıdaya temas etmeden önce mutlaka dezenfekte etmeliyiz.

* Yemek hazırladığımız tezgah ve masanın üzerine, dışarıdan getirilmiş veya yere konulmuş bir eşyayı koymamalıyız. Mümkünse buraya temiz olmayan hiçbir şey koymamalıyız. Yere düşen bir eşyayı temizlemeden kullanmamalıyız.

* Mutfakta kullanılan bulaşık bezleri/süngerleri iyi temizlenmezse birkaç saat içinde üzerlerinde milyonlarca bakteri üreyebilmektedir. Bunu kokusundan da anlayabilirsiniz. Bu sebeple mümkün olduğu kadar çamaşır suyu veya kaynar su ile iyice temizlemeden bırakmamalıyız.

* Mutfakta el silme, kap kacak kurulama için bez havlu kullanıyorsak bunların temizliğine çok dikkat etmeliyiz. Mümkün olduğu kadar eşyaları kurulama yerine kendi kendine suyunun süzülmesini tercih etmeliyiz. Kurulama yapacaksak ya yüksek sıcaklıkta yıkanmış bez havlular veya kağıt havlu kullanımı tercih edilmelidir.

* Mutfak robotu gibi çeşitli cihazların parçalarını temizlemeli ve kuru olarak saklamalıyız. Bütün cihaz ve kap kacaklarımızı temiz dolaplarda muhafaza etmeli, sinek, böcek gibi çeşitli haşerelerin temasından korumalıyız.

* Lavaboda biriken yemek yağları ve kırıntıları mikroorganizmaların çoğalması için ideal bir ortam oluşturur. Bu sebeple lavaboyu düzenli olarak çamaşır suyu ve ovucu temizlik maddeleri ile temizlemeliyiz.

* Çiğ et yâda tavuk ürünlerinin ambalajında kullanılan köpük tabaklar veya poşetlerde mikrop üreyebileceği için bunlar hemen çöpe atılmalı, içinde başka bir gıda maddesi saklamak için tekrar kullanılmamalıdır.

* Çöp kovalarımız mümkünse mutfak dışında, bahçe veya balkonda olmalı. Eğer mutfak içerisinde çöp kovası kullanacaksak ağzının kapalı olmasına, çöplerin sık sık atılmasına ve kovanın temizliğine dikkat edilmeli.

Kişisel Temizlik:

* Kişisel temizlik, ellerin yıkanması, tırnakların kısa olması, saçların bone veya tülbentle toplanması ile sağlanır. Mutfak önlüğünün ve kullanıyorsanız eldivenin temizliği de kişisel temizlik kapsamındadır.

* Mutfağa girince, gıda veya kap kacağa dokunmadan önce eller sabunla yirmi saniye kadar ovuşturarak yıkanmalıdır. Yemek hazırlama sırasında, çiğ et, yumurta, yıkanmamış sebze gibi riskli gıdalara dokunduğumuz zaman tekrar eller yıkanmalıdır.

* Bilhassa çiğ olarak tüketilen, salata, meyve, ekmek gibi gıdalara dokunmadan önce ellerimizi iyice temizlemeliyiz. Yemek yediğimiz tabak, kaşık, çatal ve bardaklara mutlaka temiz ellerle dokunmalıyız.

* Ellerimizde açık yara varsa, eldiven kullanmadan gıda maddelerine dokunmamalıyız.

* Yemek hazırlama sırasında ambalajlı gıdaların dış ambalajlarına veya kirli olabilecek herhangi bir şeye dokunduktan sonra mutlaka ellerimizi sabun ile yıkamalıyız.

* Çöp kovasına dokunduktan sonra da ellerimizi temizlemeliyiz. Dokunmamak için mümkünse ayak pedallı çöp kovası kullanmalıyız.

Gıdaların Temizliği:

* Alışveriş sırasında gıdaların son kullanma tarihine ve görünüşüne dikkat etmeliyiz. Kötü depolanmış, ambalaj bütünlüğü bozulmuş, bozulma emareleri gösteren gıdalardan sakınmalıyız.

* Çiğ meyve ve sebzeleri temiz suyla, güzelce ve doğru şekilde yıkamalıyız. Marul, kıvırcık, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzeleri önce bir süre ıslatıp çamurlarının yumuşamasını sağlamalıyız. Son durulama için 2 lt suyun içine yarım bardak sirke katabiliriz.

* Çiğ et, tavuk ve balığı buzluktan çıkarıp çözdürürken kurallara uygun davranmalıyız. Mesela çözüldükten sonra tekrar dondurmamalıyız. Mümkünse erken çıkarıp, buzdolabının alt kısmında çözdürmeliyiz. Dışarıda çözdüreceksek uzu süre açıkta bırakmamalıyız.

* Buzdolabında, alt raflarda sebze meyve gibi çiğ gıdaları, üst raflarda tüketime hazır ve pişmiş gıdaları muhafaza etmeliyiz. Çiğ ve pişmiş gıdaları birbirlerine temas etmeyecek şekilde kapalı kaplarda muhafaza etmeliyiz.

* Gıdalarımızı en uygun şekilde pişirmeliyiz. Çoğu zaman mikroorganizmalardan kurtulmanın tek yolu pişirmektir. Mesela çiğ et, köfte, balık, tavuk gibi gıdalar iyice pişirilmelidir. Bunun için iç kısmının buzlu kalmamış olmasına dikkat ederek, iyice çözüldükten sonra kızartmalıyız.

* Pişmiş gıdaları uygun bir zaman içinde yemeli, yemeyeceksek mikroorganizmaların ürememesi için uygun şekilde saklamalıyız. Pişmiş gıdalar, oda sıcaklığına kadar soğuduktan sonra buzdolabında bir iki gün saklanabilir. Yemekler birden fazla kere ısıtılmamalıdır. Gerekiyorsa birer kere ısıtabileceğimiz kaplara bölebiliriz. Daha uzun süre saklanacaksa buzlukta saklanır.

* Gıdalarda çapraz bulaşmayı engellemeliyiz. Bunun için çiğ et, tavuk, balık ile pişmiş olanları ayrı kaplara koymalı, ayrı maşa veya spatula ile tutmalıyız.

* Buzdolabına çok sıcak veya aynı anda çok miktarda yemeğin konulması buzdolabındaki gıdaların bozulmasına yol açar. Bu sebeple oda sıcaklığına geldikten sonra konulmalıdır.


Sayı : 71
Büyük Kapak