Uzuvlarla İlgili Batıl İnançlar

Sayı : 43 / Eylül 2015, Konu Başlığı : Batıl İnançlar

Halk arasında yaygınlaşmış inançlardan bir kısmı da uzuvlarımızda meydana gelen hallerle ilgilidir. Mesela halk arasında göz seğirmesine, kulak çınlamasına bir takım manalar yüklenir. Mesela bir kişinin kulağı çınladığı zaman “Biri beni andı” der.

Bu inancın bir hadis-i şeriften dayanağı olduğu ileri sürülmüştür. İmam Taberanî, Mucem adlı hadis kitaplarında Resulullah sallallahu aleyhi ve sellemin azatlısı Ebu Rafi’den şöyle bir rivayet nakletmiştir: “Kulağı çınlayan kişi beni hatırlasın, bana salâvat getirsin. Sonra da “Beni hayırla anana Allah rahmet etsin,” desin.”

Farklı alimler bu hadis hakkında farklı görüşler beyan etmiştir. Metin olarak sahih olduğunu söyleyen de olmuştur, münker olduğunu ileri süren de olmuştur. Her hâlükârda Peygamberimize salâvat okumanın bir sakıncası olmaz. Nasıl ki biri aksırdığı zaman bunu ona dua etmek ve rahmet dilemek için bir vesile yapıyorsak, kulak çınlamasını da dua ve salâvat için bir vesile kılmakta herhangi bir mahzur yoktur.

Nitekim Peygamber efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem;

“Sizden biriniz aksırdığı zaman, “elhamdülillah” yani, Hamd Allah'a mahsustur, desin. Kardeşi de ona, yerhamükellah, yani Allah, sana rahmet etsin, desin. Aksıran da “yehdîna ve yehdikümüllah” yani Allah, bize de, size de hidayet versin, desin.” (Buhârî, Edeb, 126) buyurmuştur.

Kulak çınlamasına bundan öte bir mana yüklemek için elde kesin bir delil yoktur. Bunun gibi göz seğirmesi sebebiyle de dua, istiğfar ve salâvat okunmasında sakınca olmaz.

Göz seğirmesi, göz kapağımızı hareket ettiren kaslarda çok hafif bir kasılma oluşmasıdır. Bu kasılma irademiz dışında meydana gelir. Bazen aniden ortaya çıkar ve bir süre devam eder. Halk arasında bu hareketlerin yakında meydana gelecek bir hadisenin alameti olduğu inancı yaygındır. Bazı kişiler benim sol gözüm seğirmişti, daha sonra üzücü bir haber almıştım, diye yorum yaparlar. Hatta “sağ göz sağlığa, sol göz varlığa” denilir.

Göz seğirmesinin bir hadiseye işaret olup olmadığı hakkında elimizde herhangi bir ayet veya hadis yoktur. Daha çok insanların kendi tecrübeleri ve yakıştırmalarına dayanmaktadır. Bu, İslam kaynaklarımız tarafından tasdik de edilmemiş, tekzib de edilmemiş bir inanç olarak görülebilir.

İslam’da uğursuz sayma inancı yoktur. Bu sebeple kötüye yormamalıdır. Ancak tefeül yani hayra yorma anlayışı vardır. Bu sebeple “Hayırdır inşaallah” denilmesinde sakınca olmaz.

Kötü bir şey olmasından endişe eden kişiler gözü seğirdiği zaman biraz sadaka verebilir ve dua edebilir.


Sayı : 43
Büyük Kapak